Tham vấn là gì? Dấu hiệu bạn cần gặp chuyên gia tham vấn tâm lý

Sự thành công của quá trình tham vấn đến từ việc hợp tác tích cực giữa tham vấn viên và khách hàng. Trong đó, chuyên gia tham vấn có trách nhiệm đưa ra lời khuyên, khuyến nghị giải pháp và người tham vấn sẽ phải chia sẻ, thảo luận, tiếp nhận thông tin, có hành động thiết thực.

Hoạt động tham vấn không diễn ra tự phát hay tùy theo cảm xúc mà nó phải tuân theo các nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức và pháp lý nhất định. Điều này nhằm đảm bảo quyền lợi, sự bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau của chuyên gia tư vấn và khách hàng.

Để đạt hiệu quả tham vấn tối ưu, bạn cần hiểu rõ bản chất của tham vấn là gì. Đồng thời, bạn cũng cần xác định rõ các mục tiêu, chỉ tiêu đánh giá sao cho phù hợp. Điều này là căn cứ quan trọng giúp bạn đo lường sự tiến bộ của bản thân sau khi tìm đến chuyên viên tham vấn.

Ngoài ra, tham vấn còn có tính đặc thù khá cao. Nó sẽ thay đổi tùy theo nhu cầu, tình trạng của người tham vấn. 

2- Sự khác nhau giữa tư vấn và tham vấn là gì? 

Có khá nhiều người thường xuyên nhầm lẫn giữa tư vấn và tham vấn. Lý do dẫn tới điều này là vì hai thuật ngữ này có cách đọc khá giống nhau. Hơn nữa, giữa chúng còn có sự tương đồng khá lớn về bản chất.

Vậy điểm khác biệt giữa tư vấn và tham vấn là gì? Làm sao phân biệt được chúng?

Thực ra, bạn hoàn toàn có thể phân biệt tư vấn và tham vấn một cách dễ dàng dựa vào định nghĩa của chúng. Cụ thể:

– Tư vấn là đưa ra lời khuyên, góp ý về nhiều vấn đề, lĩnh vực khác nhau như tài chính, y tế, giáo dục, pháp luật,…

– Trong khi đó, tham vấn được hiểu là sự hỗ trợ về phương diện tâm lý cho khách hàng, giúp họ giải thích các khúc mắc và tìm được giải pháp phù hợp nhất cho vấn đề gặp phải.

Từ hai định nghĩa trên có thể thấy, tư vấn được áp dụng trong phạm vi rộng lớn hơn rất nhiều. Tuy nhiên, tư vấn chỉ giới hạn ở việc hỗ trợ khách hàng tìm kiếm giải pháp, còn tham vấn lại là một quá trình giúp khách hàng nhận biết và tự có cách giải quyết của riêng mình.

3- Các vấn đề thường được tham vấn là gì? 

Vấn đề xuất hiện trong quá trình tham vấn rất đa dạng. Nó có thể thuộc nhiều lĩnh vực, chủ đề khác nhau liên quan đến công việc và đời sống cá nhân.

Tuy nhiên, hầu hết các vấn đề tham vấn thường có tính chất ngắn hạn. Nó chỉ diễn ra trong một khoảng thời gian nhất định trong cuộc sống con người mà thôi.

Một số vấn đề mọi người thường tham vấn có thể kể đến như:

– Áp lực công việc, các mâu thuẫn trong môi trường công sở, khó khăn trong phát triển sự nghiệp, xây dựng đội nhóm,…

– Những căng thẳng, áp lực trong đời sống hôn nhân, ly thân, ly hôn, tổn thương tình cảm, giáo dục con cái,…

– Khó khăn trong xây dựng, phát triển các mối quan hệ xã hội, bạn bè, đồng nghiệp, tình yêu, thách thức trong việc hòa nhập,…

4- Lợi ích bạn có thể nhận được từ tham vấn là gì? 

Theo ghi nhận của Uptalent, ngày càng có nhiều người quan tâm tìm hiểu tham vấn là gì. Lý do là vì hầu hết mọi người đều cho rằng các tham vấn viên có thể giúp họ kiểm soát tốt cảm xúc và đời sống cá nhân.

Thực tế cho thấy, hoạt động tham vấn có vai trò rất quan trọng với cuộc sống hiện đại của con người ngày nay. Nó có thể mang tới cho bạn nhiều lợi ích thiết thực như:

4.1- Kiểm soát tốt cảm xúc cá nhân

Các tham vấn viên có thể đưa ra nhiều lời khuyên, chiến lược giải quyết vấn đề hiệu quả cho bạn. Một khi bạn áp dụng những gì được truyền tải, những cảm giác lo lắng, chán nản sẽ giảm đi. Về lâu dài, bạn sẽ tìm được điểm cân bằng bền vững cho những cảm xúc cá nhân.

4.2- Nhìn nhận chính xác hơn về bản thân

Bạn có thể có nhiều dự định khác nhau cho công việc và cuộc sống. Trong quá trình thực hiện mục tiêu và những ước mơ, bạn sẽ gặp phải không ít các thử thách. Nó khiến bạn cảm thấy chênh vênh, mệt mỏi hoặc mất định hướng.

Nhưng, với sự giúp đỡ của các chuyên gia, những điều kể trên sẽ không còn làm khó được bạn. Bạn sẽ hiểu rõ hơn những khát vọng, mong muốn của bản thân, đẩy lùi các khủng hoảng tinh thần và càng thêm quyết tâm trên con đường chinh phục ước mơ.

4.3- Tìm thấy mục đích muốn đạt được trong cuộc sống

Khi bạn mở lòng và sẵn sàng chia sẻ cùng tham vấn viên những vấn đề, khúc mắc đang khiến bạn lo âu, phiền muộn thì họ có thể dùng năng lực, chuyên môn của mình để thúc đẩy, tạo động lực cho bạn. Từ đó, bạn có cái nhìn toàn diện hơn về mọi việc và tự giải quyết được những khó khăn.

4.4- Giải quyết vấn đề tận gốc rễ

Qua quá trình tham vấn, bạn dễ dàng nhìn thấu vấn đề đến tận gốc rễ. Bạn cũng không còn quá lo lắng, căng thẳng vì những vấn đề gặp phải. Đặc biệt, bạn càng thêm tự tin hơn và có thể đạt tới mục tiêu đã xác lập sớm hơn.

4.5- Nâng cao kỹ năng

Tham vấn có thể giúp bạn phát triển nhiều kỹ năng mềm cần thiết cho sự thành công và công việc hàng ngày như giao tiếp, quản lý thời gian, giải quyết vấn đề, lãnh đạo, truyền cảm hứng,…

4.6- Cải thiện chất lượng công việc và cuộc sống

Trải qua quá trình tham vấn, bạn sẽ tìm thấy mục tiêu và ý nghĩa thực sự của cuộc sống. Bạn sẽ tin tưởng hơn vào những gì đã lựa chọn, những việc bạn đang làm. Nhờ vậy, năng lực tiềm tàng trong bạn sẽ được đánh thức. Bạn cũng biết chăm sóc, yêu thương chính mình hơn.

Đồng thời, bạn sẽ tập trung tốt hơn vào công việc đang làm và không ngừng tìm kiếm những đột phá, sự sáng tạo mới mẻ để đạt hiệu suất làm việc cao hơn.

5- Các hình thức tham vấn phổ biến 

Tùy thuộc vào nhu cầu và vấn đề gặp phải mà bạn có thể lựa chọn hình thức tham vấn cho phù hợp. Tuy nhiên, trong bất cứ trường hợp nào, bạn cũng cần hiểu rõ vấn đề cần tham vấn là gì.

Dưới đây là 3 hình thức tham vấn phổ biến bạn có thể cân nhắc:

5.1- Tham vấn cá nhân 

Đây là hình thức tham vấn 1-1. Quá trình tham vấn diễn ra trong một không gian riêng tư và thường kéo dài khoảng 30-60 phút.

Hình thức này có chi phí khá cao và thiếu sự giao lưu, học hỏi từ những người được tham vấn. Nó cũng chỉ phù hợp khi bạn cần đảm bảo tính riêng tư, giải quyết vấn đề cá nhân hay muốn tập trung nhiều hơn vào sự hướng dẫn của tham vấn viên.

5.2- Tham vấn nhóm 

Tham vấn nhóm là hình thức có sự tham gia của nhiều người và có một hay nhiều người tham vấn. Không gian tham vấn thường lớn hơn so với hình thức tham vấn cá nhân và kéo dài khoảng 60-90 phút.

Hình thức này rất phù hợp với những bạn muốn kết nối với người có hoàn cảnh tương tự, chia sẻ, học hỏi từ người khác hoặc giải quyết vấn đề trong nhóm.

Tuy nhiên, hạn chế của nó là có thể chịu nhiều tác động từ những xung đột trong nhóm và thiếu sự riêng tư.

5.3- Tham vấn trực tuyến 

Đây là hình thức tham vấn thông qua nền tảng internet và các công cụ kết nối hiện đại như điện thoại, video call, email,…

Hình thức này được sử dụng để thực hiện cả tham vấn cá nhân và tham vấn nhóm. Nó có thể giúp bạn tiết kiệm chi phí, thời gian, linh hoạt trong việc tìm kiếm tham vấn viên và là lựa chọn tối ưu khi cần giải quyết vấn đề khẩn cấp.

Tuy nhiên, hình thức này cũng có hạn chế khi nó không thể đảm bảo độ tin cậy, nhiều nguy cơ bảo mật, thiếu sự tương tác và phụ thuộc vào chất lượng đường truyền internet.

6- Dấu hiệu cho thấy bạn cần gặp chuyên gia tham vấn 

Hiểu rõ tham vấn là gì cùng những lợi ích của nó mới chỉ là bước đầu tiên giúp bạn đạt hiệu quả tham vấn như mong đợi. Ngoài điều này, bạn còn phải biết khi nào mình cần tham vấn tâm lý.

Theo Uptalent, khi nhận thấy những dấu hiệu sau tức là đã đến lúc bạn phải tìm cho mình một chuyên gia tham vấn:

6.1- Cảm xúc tiêu cực kéo dài

Sự lo lắng, căng thẳng, buồn bực là những điều hiển nhiên mà bạn sẽ trải qua khi gặp phải những khó khăn, thử thách. 

Nhưng, nếu nó liên tục diễn ra trong thời gian dài sẽ làm ảnh hưởng xấu đến công việc và chất lượng cuộc sống của bạn. Đồng thời, nó còn có thể là dấu hiệu cho thấy bạn đang gặp phải sự rối loạn tâm lý nghiêm trọng.

6.2- Khó khăn trong việc duy trì các mối quan hệ

Bạn có đang gặp khó khăn trong việc giao tiếp với người thân, bạn bè, đồng nghiệp? Bạn cảm thấy cô đơn, bị xa lánh? Bạn dễ nảy sinh xung đột với người khác? Bạn không cảm thấy được tin tưởng, ủng hộ?

Những dấu hiệu trên đều cho thấy bạn đang phải đối mặt với những khó khăn trong việc duy trì các mối quan hệ với gia đình, xã hội và công việc.

6.3- Suy nghĩ tiêu cực

Bạn thường xuyên có những suy nghĩ tiêu cực, cảm thấy tự ti, không hài lòng với bản thân, không tin tưởng vào năng lực của chính mình, không có mục tiêu sống cụ thể,… Vậy thì, đã đến lúc bạn cần đi gặp chuyên gia tâm lý rồi đấy.

6.4- Có hành vi nguy hiểm

Bạn có xu hướng thực hiện những hành vi gây hại cho chính mình và người khác như sử dụng chất gây nghiện, gây gổ với người xung quanh, có suy nghĩ tự tử,…

Thông thường, những hành vi này là cách để bạn thoát khỏi cảm xúc tiêu cực. Tuy nhiên, nó lại chỉ gây ra nguy hại cho chính bạn và những người xung quanh.

6.5- Bạn muốn phát triển bản thân

Bạn đang có ý định nâng cao kỹ năng để thăng tiến sự nghiệp hoặc đạt được mục tiêu nào đó trong cuộc sống. Đơn giản hơn là bạn chỉ muốn làm chủ cuộc sống của chính mình. Thế thì, hãy tìm cho mình một tham vấn viên chuyên nghiệp. Họ chắc chắn có thể trợ giúp bạn đạt được mong muốn của mình.

Mong rằng những chia sẻ trên đây của Ms Uptalent có thể giúp bạn hiểu được tham vấn là gì và biết khi nào cần tìm tới chuyên gia tâm lý. 

Tham vấn là giải pháp tốt khi bạn gặp khó khăn hay muốn phát triển công việc, cuộc sống. Nhưng, bạn cần đảm bảo có lựa chọn đúng đắn khi tham gia quá trình tham vấn. Chúc bạn luôn thành công!

————————————

Nguồn ảnh: internet